Το πρόβλημα με την βιωσιμότητα του ανοιχτού κώδικα

βιωσιμότητα του ανοιχτού κώδικα

Πως ο ελεύθερος και ανοιχτός κώδικας μπορεί να είναι βιώσιμος ; Πως επωφελούνται οι επιχειρήσεις από την εθελοντική εργασία χιλιάδων ανεξάρτητων προγραμματιστών ; Υπάρχει κίνδυνος από τέτοιου είδους εξαρτώμενη σχέση ;

Όπως είχα γράψει και στο σχετικό άρθρο <<Ο ανοιχτός κώδικας εξοικονομεί μεν χρήματα, πως όμως βγάζουμε χρήματα από αυτό ;>> οι διάφορες εταιρίες και οργανισμοί χρησιμοποιούν ελεύθερο λογισμικό / ανοιχτού κώδικα για διάφορους λόγους αλλά ο κυριότερος από όλα είναι η εξοικονόμηση χρημάτων. Οπότε μένει στον προγραμματιστή η την εταιρεία που αναπτύσσει αυτό το λογισμικό να βρει τρόπο πως θα μετατρέψει τις εργατοώρες που ξοδεύει στην ανάπτυξή του λογισμικού, σε χρήμα.

Το πρόβλημα ξεκινάει όταν μια επιχείρηση παρέχει υπηρεσίες στους πελάτες της και κάποια απο αυτές τις υπηρεσίες βασίζεται σε κάποιο ανοιχτό κώδικα ή εθελοντική εργασία ενός προγραμματηστή μιας κοινότητας. Όπως έχω αναλύσει εκτενώς στο άρθρο <<Το χρήμα, ο κώδικας και το μέλλον μιας κοινότητας>> υπάρχει ένας αδύναμος κρύκος στην σχέση επιχείρησης – κοινοτητας – ανοιχτού κώδικα και αυτό είναι ο άνθρωπος.

Πρόσφατα λοιπόν, επαναλήφθηκε το ίδιο πρόβλημα «εξάρτησης εταιριών στην εθελοντική εργασία» προγραμματιστών ανοιχτού κώδικα. Ένας maintainer (jonathonf) αρκετών πακέτων λογισμικού ανοιχτού κώδικα, αποφάσισε να απενεργοποιήσει την δημόσια πρόσβαση στα αποθετήρια τους διαμαρτυρόμενος για την καταχρηστική συμπεριφορά των εταιρειών που βασίζονται σε αυτά τα πακέτα. Όπως αναφέρει στην ανάρτησή του:

Θα απενεργοποιήσω τα περισσότερα PPA μου λόγω της συνεχιζόμενης και επίμονης κατάχρηστικής συμπεριφοράς εταιρειών που χρησιμοποιούν τα πακέτα αυτά για εμπορικό κέρδος με κατάφωρη αγνόηση της γνώσης και της προσπάθειας που απαιτείται για τη διατήρησή τους. Αυτές οι εταιρείες είναι πολύ ευτυχείς να χρεώνουν χιλιάδες δολάρια ανά μήνα για το προϊόν / υπηρεσία τους, αλλά όταν κάνουν ένα αίτημα [σε εμένα η κάποιον απο την κοινότητα] δεν θα πληρώσουν απολύτως για κάποιον άλλο χρόνο.

πηγη: https://launchpad.net/~jonathonf
Advertisements

Ως εκ τούτου, μερικά σημαντικά PPA (π.χ. FFmpeg 4.2+, ZFS, Ansible) δεν είναι δημόσια προσβάσιμα.

Ένα παρόμοιο περιστατικό είχε συμβεί με το λογισμικό UKUU το οποίο πλέον είναι κλειστού κώδικα και πρέπει να το αγοράσεις. Αυτό συνέβη διότι ο δημιουργός του είδε ότι οι προσπάθειές του δεν είχαν κάποια βιώσιμη ανταπόκριση από τους χρήστες σε σχέση για παράδειγμα με ένα άλλο project που είχε αναπτύξει (βλέπε TimeShift).

Το 2015 μετά από ένα κρίσιμο σφάλμα στον κώδικα του GPG, ένα λογισμικό ανοιχτού κώδικα που χρησιμοποιούν εταιρείες αλλά και άλλα λογισμικά σε όλο το κόσμο, βρέθηκε ότι αυτό το καίριο λογισμικό το συντηρούσε ένα άτομο. Χιλιάδες υπηρεσίες που χρησιμοποιούν αυτό το λογισμικό, ποτέ δεν σκέφτηκαν να χρηματοδοτήσουν το project. Ευτυχώς, την τελευταία στιγμή οι μεγάλες εταιρείες όπως Faebook, Google κ.α. έμαθαν ότι ο άνθρωπος είναι στα πρόθυρα να παρατήσει το project και άρχισαν να το χρηματοδοτούν.

Πως μπορεί να λυθεί το πρόβλημα της βιωσιμότητας του ανοιχτού κώδικα

Όπως αναφέρει ο Jonathonf στην ανάρτησή του, σε περίπτωση που είναι κάποια εταιρεία και θέλει να «χρηματοδοτήσει» ένα PPA για να παραμείνει δημόσιο, είτε άμεσα το ίδιο το PPA είτε έμμεσα μέσω συνεισφορών της ‘ιδιας εταιρείας σε κάποιο ανάντη έργο τότε θα πρέπει να έρθει σε επαφή μαζί του.

Με αυτόν τον τρόπο, ο Jonathonf προσπαθεί να διαμαρτυρηθεί για τις επιχειρήσεις που δεν έχουν προβλέψει στην 4μηνη ανασκόπηση των τζίρων τους να αποδώσουν ένα ελάχιστο ποσό σε έργα ανοιχτού κώδικα πάνω στα οποία βασίζονται μεγάλα τμήματα των υπηρεσιών τους.

Advertisements

Τέτοιου είδους κινήσεις, πιστεύω θα πρέπει να γίνουν μαζικότερες μπας και ταρακουνήσουν την ηρεμία τους. Έχοντας προσωπική εμπειρία από λογισμικά που έχω αναπτύξει (π.χ. uCareSystem, Sysglance κ.α.) με κάποια από αυτά να φτάνουν σε εκατοντάδες χιλιάδες downloads, μερικές φορές τα αιτήματα για αλλαγές, τροποποιήσεις, νέα χαρακτηριστικά ξεπερνούν κάθε όριο ηθικής και σεβασμού στον χρόνο που απαιτούνται για να υλοποιηθούν. Τέτοιες συμπεριφορές προσβάλουν και θέτουν σε κίνδυνο το όλο κίνημα του ελεύθερου λογισμικού.

Θα συμφωνήσω λοιπόν ότι, όταν μια εταιρεία, υπηρεσία η προϊόν χρησιμοποιεί έστω και μια γραμμή κώδικα από ελεύθερο λογισμικό, ή μετάφραση, ή τον χρόνο από κάποιον που το πακετάρει ή τον συντηρεί, θα πρέπει να διαθέσει υλικές η άυλες υπηρεσίες πίσω στο έργο ή τον προγραμματιστή.

Επίλογος

Αυτή τη στιγμή, το status quo είναι ότι οι δημιουργοί έργων ανοιχτού κώδικα παράγουν τεράστια υπεραξία και στη συνέχεια οι μεγάλες εταιρείες αλλά και οι νεοσύστατες επιχειρήσεις (συνήθως οι εταιρείες SaaS) χρησιμοποιούν όλη αυτή την υπεραξία προς όφελός τους.

Οι προγραμματιστές αλλά και οι συντηρητές ανοιχτού κώδικα, σε γενικές γραμμές, υποστηρίζουν κάθε εγχείρημα χρηματοδότησης. Από την άλλη οι «καταναλωτές» του ελεύθερου και ανοιχτού λογισμικού (εταιρείες – ιδιώτες), όχι και τόσο πολύ.

Κάποια λοιπόν στιγμή θα πρέπει να συνειδητοποιήσουμε όλοι ότι το ελεύθερο και ανοιχτού κώδικα λογισμικό είναι κώδικας που παράγεται από την ανθρωπότητα, για την ανθρωπότητα και αποτελεί πνευματική-πολιτισμική κληρονομιά και πρέπει όπως στις τέχνες, την μουσική, τον εθελοντισμό, στους μη κερδοσκοπικούς οργανισμούς κ.α. να γίνουν προσπάθειες προστασίας της βιωσιμότητας τους.

Παραπομπές:

6 σκέψεις σχετικά με το “Το πρόβλημα με την βιωσιμότητα του ανοιχτού κώδικα

  1. Νομίζω όταν έφτιαξε την gpl ο Ριχάρδος ήταν ξεκάθαρος! :)

    Δεν υπολόγισε καν την «αγία τριάδα» (πρόγραμμα – τελικός χρήστης) ή πιο σωστά πρόγραμμα – εταιρεία – τελικός χρήστης.
    Ήταν ήδη στο παιχνίδι το bsd με τα ιδιόκτητα παράγωγα του προγράμματος πλην του βασικού προγράμματος που φροντίζει να καλύψει την κρατερή – στιβαρή άδεια gpl. Εννοείται για την απλούστευση της διαχείρισης απ τις εταιρείες.

    Ξέρω, έχουμε έντονο το συναίσθημα για το ελ/λακ και κρίνουμε συνεπώς το ιδιόκτητο λογισμικό του ιδιοκτήτη α φωνάζοντας συνεχώς για τη μη διάθεση του πηγαίου κώδικά και όχι μόνο στη διάθεση των δυαδικών πακέτων.
    Μάλιστα πολλές φορές υποστηρίζουμε την ανομία του ιδιόκτητου έναντι π.χ. της αντίστροφης μηχανικής που καλπάζει τα τελευταία χρόνια λόγω των γνωστών τεχνολογικών αναγκών.
    Έλα όμως φίλε-η ΕΛ/ΛΑΚτζή που η αντίστροφη μηχανική έχει ως βασικές συνθήκες στις διαδικασίες της το μαρκετινγκ και το κέρδος! :p (πολύ το χάρηκα).
    Γενικά πιστεύω πως ότι γίνεται με τις άδειες και ότι έπεται να γίνει πάντα θα στηρίζονται στη σύναψη συνεργασιών και υπακοής για χάρη των ανθρώπινων αναγκών και… πανάθεμα το δεν μπορεί να μείνει το κέρδος εκτός, είτε για να ανταμείψει τον κόπο μου είτε και για να αγοράσω ένα αυτοκίνητο.

    Να μάθει η google και η κάθε google που πολύ καλά ήξερε όλο αυτό το διάστημα να αντιμετωπίζει το project ως εξωτερικός συνεργάτης και όχι ως άμεσα ενδιαφερόμενος πως ο κόπος πρέπει να ανταμειφθεί ή τουλάχιστον όταν ζητηθεί και όχι να ψάχνει τρόπους για άλλες άδειες. Λες και δεν της έκανε η gplv3.

    Πιστεύω πως θα ζήσουμε απίστευτες αλλαγές και πάλι με αποφάσεις που θα παρθούν μονομερώς!

    1. Το είπες πολύ σωστά. Ο Ριχάρδος ως ουτοπιστής έβλεπε μόνο τον χρήστη – δημιουργό και δεν προνόησε ότι μπορεί να υπάρξει και τρίτος στο παιχνίδι (εταιρεία) που μπορεί και να φθείρει αυτή την σχέση.

  2. Αφού είπες το Ριχάρδο ουτοπιστή να γράψω κάτι ακόμα…:p

    Λίγο καιρό πριν, (γιατί πάντα είναι λίγος ο χρόνος για το είδος μας) προσπάθησα να στήσω το λαπιτοπι μου ακριβώς όπως του Ριχάρδου! ΕΛ\ΛΑΚ, πιο πολύ ελ\λακ εξανεμίζεσαι! Θυμάσαι τι εννοούμε pc Ριχάρδου!
    Έφτασα μέχρι το 60%, πραγματικό ποσοστό μετρημένο bit για bit. Κόλλησα στο hardware αφού άφησα τελευταίο γιατί υποψιαζόμουνα εξ’ αρχής το βαθμό δυσκολίας του. Τότε σκέφτηκα ότι υπάρχουν δυο λύσεις. (Θα υπερβάλλω άλλα έχει σημασία) Ή στήνω το χώρο μου ως ένα εργαστήριο έρευνας για την κλιματική αλλαγή και κατ’ επέκταση το τι θερμοκρασία έχει στο περιβάλλοντα χώρο και χρόνο μιας σκουληκότρυπας (μαύρη τρύπα) ή προσπαθώ να πείσω όλους ή τουλάχιστον τους περισσότερους πραγματιστές στη silicon valley να αποδεχτούν έστω για λίγο μια φανταστική κοινωνία όπου όλα λειτουργούν αρμονικά και τέλεια!

    Κατάλαβα πως όλες οι ουτοπίες θα ξεπεραστούν, μόνο αν οι άνθρωποι αποκτήσουν φτερά και γίνουν άγγελοι!

    Το Ριχάρδο τον εκτιμώ για όλη την πορεία του.
    Αυτό γιατί πιστεύω πως ο ουτοπισμός λειτουργεί ως ένα αντίβαρο στον πραγματισμό και όχι ως δίκαιη ισορροπία αλλά ως μνημόνιο για να μην εξοκείλουμε στο χάος του δήθεν μονόπλευρου ρεαλισμού.

    Η google και οι υπόλοιποι είδαν ότι ο jonathonf κλάταρε και σου λέει, κάτσε να τον στηρίξουμε γιατί καλά τη βγάλαμε τσάμπα τόσο διάστημα! Ήταν για λίγο αντίβαρο και όχι δίκαιη ισορροπία, απλά για να μπορέσει να υπάρξει συνέχεια. :)

  3. Δυστυχώς, οι GNU και οι υπόλοιποι σχετικοί οργανισμοί, έχουν αποτύχει παταγωδέστατα, στη προστασία των δικαιωμάτων του Πολίτη!

    Υπήρχε από παλιά, σοβαρότατο έλλειμμα δημοκρατίας στις δομές των σχετικών οργανισμών και τώρα φαίνονται τ’ αποτελέσματα.

    Δε μπορεί κάποιος, να ιδρύει τέτοιο οργανισμό και να παραμένει ες αεί, γενικός κουμανταδόρος και δερβέναγας!
    Αυτομάτων, γίνεται στόχος απειλών και (ή) δωροδοκιών.
    Και μη ξεχνάμε το αυτονόητο»Η εξουσία…ΔΙΑΦΘΕΙΡΕΙ!
    (Και η απόλυτη εξουσία…διαφθείρει ΑΠΟΛΥΤΩΣ)! ;-)

    Κλασσικό παράδειγμα -> το ΔΣ του Debian!
    Όλοι ξέραμε, πως γίνονται δεκτοί μόνον Αγγλοσάξονες + 1 Γερμανός (λόγω KDE) + 1 Γάλλος (που είχαν την αξιοπρέπεια να επιβάλλουν τη παρουσία τους, με την απειλή της αποχώρησης).

    Όπως είπε κι ένας φίλος, απ’ το χώρο του Berkeley «εμείς των BSD, δεν έχουμε Δικτάτορες, καλόκαρδους ή μη»
    (Αναφορά στον κο Torvalds που ‘ναι Benevolent Dictator του Linux).

    Αυτό που ‘πρεπε να ‘χε γίνει, είναι σωστές δομές διαχείρισης, αντί των υπαρχόντων «ενός ανδρός Αρχή» (one man show στα Ελληνικά) :-)

    Στο κάτω-κάτω της γραφής («in the down-down of the written» όπως είπε κι ο Αρκάς, αναφερόμενος σε σπουδαίο ηγέτη μας) :-)
    ΓΙΑΤΙ χρειαζόμαστε κηδεμονία;;;
    Είμαστε ανήλικοι ή διανοητικώς καθυστερημένοι;;;

    Λυπάμαι που το λέω, αλλά χωρίς δημοκρατική διαχείριση, είμαστε τελειωμένοι.

    Άντε, με τις υγείες μας , Καλά Χριστούγεννα και Καλές Γιορτές!!! ;-)

  4. τα πουλανε στην microsoft και μια μερα βρισκεσαι εγκλωβισμενος στην micros οπου για να συνεχισεις πρεπει να αγορασεις το προιον

    1. Πες ένα παράδειγμα με κάτι που έχει γίνει όπως το περιγράφεις

Γράψτε απάντηση στο Γιώργος Ακύρωση απάντησης

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Google

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.