Στο προηγούμενο άρθρο κάναμε μια εισαγωγή στη LaTeX όπου προσπαθήσαμε να εξηγήσουμε τι είναι καθώς και τα υπερ και κατά στη συγγραφή κειμένων. Στο παρόν άρθρο θα παρουσιάσουμε τα απαραίτητα βήματα ούτως ώστε να γράψουμε το πρώτο μας κείμενο ενώ ταυτόχρονα θα αναλύσουμε και την δομή των αρχείων .tex.

Τι προγράμματα θα χρειαστούμε;

H LaTeX είναι στην ουσία μια markup language στην οποία γράφουμε τον «κώδικα» μας στο αρχείο με κατάληξη .tex και στη συνέχεια αυτό θα μεταγλωτιστεί μέσω των compilers που θα διαλέξουμε από δύο μεγάλα πακέτα. To texlive ή το MikTeX. Παλαιότερα το αρχείο .tex συντασσόταν με έναν απλό text editor και έπειτα γινόταν compile με τους compilers των πακέτων που αναφέρθηκαν προηγουμένως, απευθείας από το τερματικό.

Σήμερα τα πράγματα είναι πιο απλά. Υπάρχει πληθώρα tex editors οι οποίοι μας λύνουν τα χέρια και έτσι το μόνο που μας ενδιαφέρει είναι οι παραμετροποιήσεις στο .tex αρχείο μας. Εμείς θα χρησιμοποιήσουμε τον συνδυασμό texlive με τον texmaker ως editor.

Advertisements

Για να τα εγκαταστήσουμε, ανοίγουμε το Κέντρο λογισμικού και κάνουμε αναζήτηση για texlive. Κάνουμε κλικ κάτω αριστερά «Εμφάνιση τεχνικών πακέτων» και έπειτα εντοπίζουμε το πακέτο «texlive-full» και πατάμε «Εγκατάσταση». Η εγκατάστασή του θα πάρει αρκετή ώρα διότι είναι περίπου 3.5 GB. Αφού ολοκληρωθεί, κάνουμε αναζήτηση για texmaker το οποίο με την σειρά του είναι 450MB και πατάμε εγκατάσταση.

eisagogi-latex-prota-vimata-software

Εναλακτικά, μπορούμε να τα εγκαταστήσουμε μέσω τερματικού δίνοντας:

sudo apt install texlive-full texmaker

Επόμενο βήμα μετά την εγκατάσταση, είναι η προσθήκη ορθογράφου καθώς και ενός ελεγκτή υφένωσης (ο ελεγκτής υφένωσης εμπεριέχεται στο texlive) για να συλλαβίζεται σωστά το κείμενο μας ακόμη και σε περίπτωση που αλλάζει η μορφολογία του, κάτι που είναι πονοκέφαλος στους συμβατικούς κειμενογράφους.

Για ορθογράφο μπορούμε κατεβάσουμε το λεξικο του openoffice και θα αποσυμπιέσουμε το .zip αρχείο στο φάκελο /usr/share/hunspell/ και στη συνέχεια επιλέγουμε inline όπως φαίνεται στην εικόνα

eisagogi-latex-prota-vimata-1

Ακολούθως επιλέγουμε τον μεταγλωτιστή που θα χρησιμοποιηθεί. Στην περίπτωση μας θα επιλέξουμε τη XeLaTeX γιατί είναι πιο ευέλικτος από τη LaTeX σε ότι αφορά τη χρήση των encodings και την ταυτόχρονη χρήση ελληνικών και αγγλικών στο ίδιο κείμενο (από προσωπική εμπειρία). Η επιλογή βρίσκεται στις ρυθμίσεις του texmaker στην κατηγορία quick build

eisagogi-latex-prota-bimata-2

Το πρώτο μας κείμενο

Στα προηγούμενα βήματα κάναμε τις απαραίτητες εγκαταστάσεις κειμενογράφων και προσθέτων, προκειμένου να είμαστε έτοιμοι για την συγγραφή του πρώτου μας κειμένου. Αρχικά πρέπει να κατανοήσουμε τη μορφή ενός .tex αρχείου γιατί αυτό θα συμβάλει σημαντικά στην σωστή μεταγλώτιση των κειμένων μας και την αποφυγή λαθών(errors) ή προειδοποιήσεων(warnings)

Δομή ενός .tex αρχείου

H δομή ενός .tex αρχείου είναι η εξής

\documentclass[a4paper,12pt]{article}
\usepackage{πακέτο που προσδίδει επιπρόσθετες ιδιότητες στο κείμενο μας}
\begin{document}
\end{document}

Τι σημαίνουν οι ορισμοί (εντολές);

eisagogi-latex-prota-vimata-preamble-document

Advertisements

\documentclass

Το \documentclass ειναι η πρώτη γραμμή που πρέπει να υπαρχει στον κώδικα του .tex αρχείου μας και όπως κάθε γραμμή στον κώδικα του LaTeX, ξεκινάμε με \όνομα ορισμού, στα άγκιστρα {} θέτουμε την ιδιότητα του χρησιμοποιούμενου πακέτου ενώ στις αγκύλες [] τα επιμέρους χαρακτηριστικά αυτού. Στο παράδειγμα μας έχουμε ένα \documentclass με μορφολογία article (για πανεπιστημιακές εργασίες αλλά και γενική χρήση) και επιμέρους χαρακτηριστικά για εκτύπωση σε χαρτί μεγέθους Α4 και 12άρα γραμματοσειρά.

\preamble

Το \preamble είναι ο κώδικας που ξεκινά από το \documentclass και εκεί προσθέτουμε μέσω του ορίσματος \usepackage τα πακέτα που θέλουμε, έτσι ώστε να δώσουμε επιπλέον χαρακτηριστικά ή να εισάγουμε ειδικούς χαρακτήρες, αρχεία ή εικόνες. Αφότου ορίσουμε τα πακέτα είμαστε έτοιμοι γράψουμε κείμενο. Ο κώδικας του \preamble τελειώνει εκεί που ξεκινάει το \begin{document}

\begin{document} … end{document}

Μεταξύ \begin{document} και \end{document} γράφουμε το κείμενο μας και μόλις τελειώσουμε πατάμε το πλήκτρο F1 που είναι το hotkey για το quick build του texmaker και θα δούμε το παραγόμενο pdf αρχείο (εφόσον δεν έχουμε κάνει κάποιο λάθος στον κώδικα). Αν δεν έχουμε αποτελεσμά θα ενημερωθούμε για το λάθος και την γραμμή όπου αυτό εντοπίζεται. Σημαντικό είναι η αλλαγή γραμμής στο κείμενο της LaTeX να γίνεται με \\ (hotkey έιναι το ctrl+enter)  γιατί με απλή στοίχιση από κάτω δεν θα έχουμε το επιθυμητό αποτέλεσμα.

Ας γράψουμε επιτέλους

Ξεκινάμε πατώντας το κουμπί New (ctrl+N) και ξεκινάμε να γράφουμε τον κώδικα μας. Αν τα έχουμε κάνει όλα σωστά το παρακάτω παράδειγμα θα μας δώσει ένα απλό κείμενο. Προσοχή!!! Πρέπει πρώτα να σώσετε μια φορά το αρχείο σας προτού κάνετε quick build.

\documentclass[a4paper,12pt]{article}
\usepackage{fontspec}
\usepackage{xunicode}
\usepackage{xltxtra}
\usepackage{xgreek}
\setmainfont[Mapping=tex-text]{Ubuntu}
\begin{document}
Cerebrux \\
Μάθε παιδί μου Linux
\end{document}

Τα πακέτα που συμπεριλάβαμε στο preamble είναι τα απολύτως απαραίτητα για να γράψουμε ελληνικά και αγγλικά ταυτόχρονα χωρίς πρόβλημα κάνοντας χρήση του font Ubuntu.

Τι μάθαμε

Στο παρόν άρθρο κάναμε εγκατάσταση των απαιτούμενων προγραμμάτων και πακέτων και ρυθμίσαμε τον ορθογράφο μας για να γράφουμε σωστά ελληνικά. Μάθαμε τι δομή έχει ένα .tex αρχείο και γράψαμε επιτυχώς το πρώτο μας κείμενο. Σε επόμενο άρθρο θα προχωρήσουμε στα ενδότερα ενος .tex αρχείου και θα δούμε πως χρησιμοποιούμε τα πακέτα προκειμένου να δώσουμε την επιθυμητή μορφή στα κείμενα μας.