Εισαγωγή στη LaTeX : preamble και μορφολογία κειμένου. Μέρος 2ο

Στη συνέχεια της εισαγωγής στην τροποποίηση του preamble όπως είπαμε και στο πρώτο μέρος, θα μιλήσουμε σήμερα για την μετονομασία των captions, πως δημιουργούμε δίστηλα αλλά και μια πρώτη εικόνα για το πως θα εισάγουμε μαθηματικά σύμβολα στα κείμενα μας. 

eisagogi-latex-preamble-morfologia-meros-2

Τα νέα πακέτα που θα δούμε σήμερα είναι

  • multicols
  • asmath
  • fancyhdr/fancy

Μορφοποίηση κειμένου

Αναφερθήκαμε σε προηγούμενο άρθρο, πριν ξεκινήσουμε να γράφουμε το κείμενο μας, απαραίτητη προϋπόθεση είναι η εισαγωγή των απαιτούμενων πακέτων στο preamble ούτως ώστε να γίνει η χρήση των εντολών μορφοποίησης που περιέχει το κάθε ένα από αυτά.

Πριν ξεκινήσουμε

Προτού ξεκινήσουμε να επισημάνουμε ότι όσο περισσότερα πακέτα θα προσθέτουμε στο κείμενο μας, τόσο περισσότερα προβλήματα θα αντιμετωπίζουμε στην εμφάνιση του αρχικά. Μην ανησυχείτε! Η LaTeX μας επισημαίνει τα λάθη μας και μας προτείνει τις επιδιορθώσεις που πρέπει να γίνουν.

eisagogi-latex-preamble-morfologia-meros-2-selectionΣτην προηγούμενη εικόνα βλέπουμε στο κάτω μέρος της, ένα warning το οποίο μας προειδοποιεί ότι έχουμε μικρό headheight και μας προτείνει μια βελτίωση για να μην υπάρξει πρόβλημα.

Η διόρθωση του συγκεκριμένου warning γίνεται με τον ορισμό του \setlength στο preamble όπως φαίνεται στην εικόνα (κάνουμε uncomment στην προκειμένη περίπτωση). Επίσης όπως παρατηρούμε αφαιρέθηκε το \maketitle και επομένως το κείμενο μας θα ξεκινήσει χωρίς αρχική σελίδα με τον τίτλο και το όνομα του συγγραφέα. Οι πιο παρατηρητικοί θα διαπιστώσουν επίσης ότι άλλαξε και η γραμματοσειρά (γιατί πολύ απλά μπορούμε).

Όπως και στο προηγούμενο άρθρο θα ξεκινήσουμε με την παράθεση του κώδικα του κειμένου μας και προχωρώντας θα αναλύσουμε τις επιμέρους παραμέτρους που προστέθηκαν.

\documentclass[a4paper,titlepage,oneside,12pt]{article}
    \usepackage{fontspec}
    \usepackage{xunicode}
    \usepackage{xltxtra}
    \usepackage{xgreek}
    \usepackage{graphicx} %πακέτο για εισαγωγή γραφικών
    \usepackage{hyperref} %πακέτο για εισαγωγή υπερσυνδέσμων
    \usepackage{fancyhdr} %πακέτο για επικεφαλίδες στις σελίδες
    \usepackage{multicol} %πακέτο για πολλαπλές στήλες στο κείμενο
    \usepackage{amsmath}
    \setlength{\columnsep}{1cm} % ορίζουμε την απόσταση μεταξύ των στηλών
    \parindent=0in  % Ενεργοποιήστε την ακόλουθη γραμμή αν δεν θέλετε στοίχιση στις νέες παραγράφους.
    
    \setmainfont[Mapping=tex-text]{GFS Didot}
    \setlength{\headheight}{15pt}
    \renewcommand{\figurename}{Εικόνα} %μετονομασία του υποτίτλου της εικόνας


\title{Cerebrux - Μάθε παιδί μου Linux}
\author{Οι αναγνώστες μας}
\pagestyle{fancy}

  
    
\begin{document}


\section{Το Λειτουργικό Σύστημα Linux} 

\begin{figure} [!hbp]
\centering
% Εξασφαλίζουμε το μέγιστο μέγεθος για την εικόνα, χωρίς να χαλάμε τις
% αναλογίες της. Το αρχείο πρέπει να βρίσκεται στο ίδιο directory
% με το αρχείο μας.
\includegraphics[width=1\linewidth]{linux-logo.png} 
\caption{Λογότυπο του Linux}
\end{figure}

\subsection{Ορισμός}
\textbf{Τι είναι το Linux;}

\textit{Το Linux (Λίνουξ) ή GNU/Linux (Γκνού/Λίνουξ),είναι ένα λειτουργικό σύστημα που αποτελείται από ελεύθερο λογισμικό. Η χρήση του είναι παρόμοια με αυτή του Unix, αλλά όλος ο πηγαίος κώδικας του έχει γραφτεί από την αρχή ως ελεύθερο λογισμικό υπό την ελεύθερη άδεια χρήσης GNU General Public License\footnote{\url{https://el.wikipedia.org/wiki/Linux}}}\\
Στη συνέχεια του κειμένου μας θα δούμε πως θα κάνουμε ένα δίστηλο, αλλά και πως θα σταματήσουμε τη παρούσα σελίδα προκειμένου να ξεκινήσουμε καινούρια.
\pagebreak

\begin{multicols}{2}
[
\section{Πως κάνουμε δίστηλο}
Εδώ μπορούμε να πούμε λίγα λόγια προτού ξεκινήσουμε το δίστηλο μας]
Το Linux συχνά προσφέρεται στο χρήστη σε διάφορες διανομές Linux. Χαρακτηριστικό των διανομών είναι η μεγάλη δυνατότητα παραμετροποίησης και επιλογής που προσφέρουν καθώς κάθε μια απευθύνεται σε διαφορετικό τύπο χρηστών. Ανάλογα με την φιλοσοφία που ακολουθεί κάθε διανομή μπορεί να δίνει μεγαλύτερη βάση στη φιλικότητα προς τον χρήστη, στις εφαρμογές πολυμέσων, την ευκολία παραμετροποίησης, απλότητα του συστήματος, μόνο ελεύθερο λογισμικό, χαμηλές απαιτήσεις σε πόρους, και άλλα.
\end{multicols}

Δημιουργός του πυρήνα Linux είναι ο Λίνους Τόρβαλντς, από το όνομα του οποίου
προήλθε και η ονομασία Linux. O Τόρβαλντς άρχισε να αναπτύσσει ένα αρχικό πυρήνα το 1991
χρησιμοποιώντας κώδικα από από το ακαδημαϊκό λειτουργικό σύστημα MINIX του Άντριου 
Τάνενμπάουμ, το οποίο και μετεξέλιξε ανεξάρτητα, και κατόπιν υιοθέτησε τα προγράμματα και βιβλιοθήκες
του λειτουργικού συστήματος GNU του Ρίτσαρντ Στάλλμαν. Πάνω στον αρχικό πυρήνα του
Τόρβαλντς έχουν εργαστεί χιλιάδες χρήστες, κοινότητες αλλά και εταιρείες. Λόγω της
συνύπαρξης του πυρήνα Linux και του συστήματος GNU στο σχηματισμό του Linux ως 
λειτουργικό σύστημα, συχνά το σύστημα αυτό αναφέρεται ώς GNU/Linux, 
όπως προτιμά το Ίδρυμα Ελεύθερου 
Λογισμικού

\pagebreak
\section{Εισαγωγή μαθηματικών συμβόλων}
\parindent=0in
Θα δούμε το ανάπτυγμα της ταυτότητας $(a+b)^2$
\begin{equation}
(a+b)^2=a^2+2ab+b^2
\end{equation}
εν συνεχεία το ανάπτυγμα της $(a-b)^2$
\begin{equation}
(a-b)^2=a^2-2ab+b^2
\end{equation}
\begin{equation} 
    \alpha = \beta^2_i + \gamma^2_i 
\end{equation}

\begin{align} 
    a &= b\\
    b &= c
\end{align}

\end{document}

Πέρα από τα νέα πακέτα σήμερα όμως θα μάθουμε και τρεις νέες εντολές που θα μας βοηθήσουν αρκετά στην παραμετροποίηση του κειμένου μας. Αυτές είναι :

\parindent

Αυτή η εντολή καθορίζει πόσο μέσα θα είναι η πρώτη γραμμή στη νέα παράγραφο που θα δημιουργηθεί. Αν το θέσουμε μηδέν (0), θα πάρουμε μήνυμα λάθους (θυμάστε αυτό που λέγαμε ότι η LaTeX θέλει να τα ξέρει όλα;;) και για αυτό όποτε η παράμετρος που τίθεται σε εντολή είναι νούμερο πρέπει απαραιτήτως να συνοδεύεται από μονάδα μέτρησης (in,cm,pt). Στην περίπτωση μας θα βάλουμε 0in (μηδέν ίντσες) αλλά κάλλιστα θα μπορούσαμε να γράψουμε και 0cm.

\renewcommand

Με αυτήν την εντολή μπορούμε να μετονομάσουμε άλλες εντολές όπως τα captions κάτω από τις εικόνες. Όπως φαίνεται και στον κώδικα μας το όνομα που δώσαμε είναι αυθαίρετο και θα επιλεχθεί βάσει των αναγκών του κειμένου.

    \renewcommand{\figurename}{Εικόνα} %μετονομασία του υποτίτλου της εικόνας

\pagebreak

Το pagebreak είναι γνωστό τοις πάσι και από τους κλασσικούς κειμενογράφους και κάνει ακριβώς αυτό που λέει και το όνομα του. Σπάει τη σελίδα στο σημείο που θα το τοποθετήσουμε και η συνέχεια του κειμένου μας θα συνεχιστεί στην επόμενη.

Αφού μάθαμε τις επιπλέον εντολές που θα μας διευκολύνουν στην μορφολογία και διάταξη του κειμένου μας, θα περάσουμε στα πακέτα που θα χρησιμοποιήσουμε στο σημερινό άρθρο.

fancyhdr/fancy

Το πακέτο αυτό ουσιαστικά δίνει μια προκαθορισμένη μορφή στην επικεφαλίδα της κάθε σελίδας μας. Σε κάθε νέο κεφάλαιο εμφανίζεται στην αριστερή πλευρά το όνομα του κεφαλαίου ενώ στη δεξιά το όνομα του υποκεφαλαίου (ή υπομέρους). Στο \pagestyle που εντοπίζεται στο preamble ορίζουμε το θέμα το οποίο θα έχει η επικεφαλίδα/υποσέλιδο. Αν δε θέλουμε κάτι το ιδιαίτερο μπορούμε αντί για  fancy να το αντικαταστήσουμε με:

\pagestyle{plain}

Προσοχή!!! Μόλις ενεργοποιήσετε το \pagestyle{fancy} θα εμφανιστεί η προειδοποίηση που έχει σημειωθεί στην παραπάνω εικόνα. Όπως αναφέρθηκε και πριν θα διορθωθεί με την εντολή:

\setlength{\headheight}{15pt}

multicols

Με το πακέτο multicols μπορούμε να χωρίσουμε το κείμενο μας σε στήλες τον αριθμό των οποίων θα ορίσουμε δίνοντας:

\begin{multicols}{ν}
κείμενο που θα μετατραπεί σε ν>1 αριθμό στηλών
\end{multicols}

amsmath

Τέλος το amsmath είναι το απολύτως απαραίτητο πακέτο για την εισαγωγή μαθηματικών συμβόλων στα κείμενα μας. Αξίζει να σημειωθεί ότι παρότι εμείς έχουμε ως γλώσσα κειμένου τα ελληνικά, τα ελληνικά στα μαθηματικά θα εισαχθούν βάσει του κώδικα που παράγει το αντίστοιχο γράμμα. Για παράδειγμα ο κώδικας:

\begin{equation} 
    \alpha = \beta^2 + \gamma^2 
\end{equation}

Θα παράγει την εξίσωση α = β^2 + γ^2 , ενώ αν αντί για κώδικα τοποθετούσαμε ελληνικά γράμματα δεν θα εμφανίζονταν τίποτα. Επιπλέον βλέπουμε ότι αν ξεκινάμε με \begin{equation} και τελειώνουμε με \end{equation} η εισαγωγή των μαθηματικών εκφράσεων γίνεται ως έχει. Αντιθέτως αν εισάγουμε μια μαθηματική έκφραση απευθείας σε κείμενο, πρέπει να προηγείται το σύμβολο του δολαρίου ($) και να τελειώνει με αυτό. Δηλαδή:

$(a+b)^2$

Επίσης όταν θέλουμε να εισάγουμε μια σειρά εξισώσεων χωρίς να γράφουμε κάθε φορά \begin{equation}, μπορούμε κάνοντας χρήση του \begin{align} και τοποθετώντας πριν το σύμβολο της ισότητας (=) το σύμβολο &. Όπως αναγράφεται και στον κώδικα

\begin{align} 
    a &= b\\
    b &= c
\end{align}

Προσέχουμε ότι γίνεται αλλαγή γραμμής με \\ γιατί αλλιώς το παραγόμενο αποτέλεσμα θα έμπαινε στην ίδια γραμμή, προφανώς όχι όπως θα θέλαμε.

Τι μάθαμε

Σήμερα κάναμε σημαντικά βήματα στην εκμάθηση στη LaTeX και πλέον είμαστε σε θέση να φτιάξουμε ένα κείμενο απλό, όμορφο και πάνω από όλα σωστά δομημένο.

Σε επόμενα άρθρα θα αναφερθούμε στη δημιουργία βιβλιογραφίας καθώς και στην δημιουργία λιστών αλλά και στα περίφημα minipages.

Θα αναφέρω ξανά ότι σημαντική είναι η εξάσκηση ώστε ο καθένας να βρει τα πακέτα που τον εξυπηρετούν και επόμενο είναι ότι θα συναντήσει προβλήματα. Όμως μόλις τα ξεπεράσει, σίγουρο είναι ότι θα δει με διαφορετικό μάτι την δημιουργία κειμένων με τη LaTeX και της markup γλώσσες εν γένει.

Απορίες, παρατηρήσεις, ιδέες... Ελεύθερα ! Πες την άποψή σου... έστω και Ανώνυμα:

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s