Φαντάζομαι την έχετε ακούσει την φράση «Θέλω μια διανομή Linux που να θυμίζει Windows» ουκ ολίγες φορές, με διαφορετικές παραλλαγές φυσικά. Στην πραγματικότητα είναι τόσο λάθος η τακτική αυτή όσο και το ίδιο το ερώτημα. 

Δυστυχώς η τακτική προσέγγισης κάποιου υποψήφιου χρήστη Linux πυ βασίζεται στο «Βάλε Διανομή linux που Μοιάζει με Windows» ή ΒΔΜW (χάριν συντομίας) δεν έχει αποδώσει και δεν πρόκειται να αποδώσει ποτέ.

Εισαγωγή

Για να γίνει όμως κατανοητό το πρόβλημα της τακτικής ΒΔΜW, ας το αναλύσουμε στα επιμέρους τμήματα του. Η τακτική αυτή έχει μια αρχή (1) και ένα προσδοκώμενο αποτέλεσμα (2):

  1. Ο υποψήφιος χρήστης θέλουμε να νιώσει ένα οικείο (Windows) περιβάλλον χρήσης του υπολογιστή
  2. Να μπορεί να χρησιμοποιεί το υπολογιστή χωρίς την ανάγκη για υποστήριξη

Τα παραπάνω 2 σημεία, είναι σε γενικές γραμμές ό,τι έχω συναντήσει ως «επιχείρημα» για την χρήση της τακτικής ΒΔΜW. Το πρόβλημα όμως ξεκινάει από το γεγονός ότι προέρχεται όχι από τους υποψήφιους χρήστες, αλλά από πιο έμπειρους χρήστες που θέλουν «Μια διανομή που μοιάζει με Windows» για άλλους.

Με λίγα λόγια, δεν έχω συναντήσει κάποιον χρήστη Windows να μου πει «άκουσα κάτι για Linux… θέλω ένα που να θυμίζει και να μοιάζει με Windows«.

Advertisements

Αντίθετα, το ακούω από χρήστες που έχουν ήδη μια διανομή Linux στον υπολογιστή τους ή (τουλάχιστον) ένα dual boot εδώ και μερικούς μήνες και θέλουν να τους προτείνω μια τέτοια διανομή. Οι χρήστες για τους οποίους το ζητάνε, είναι συνήθως συγγενείς, φίλοι, γνωστοί κλπ που για χρόνια τώρα χρησιμοποιούν Windows και έχουν συνηθίσει σε έναν τρόπο εργασίας. Αυτοί λοιπόν οι μακροχρόνια χρήστες του Windows, όταν ακούσουν για Linux απλά θα κοιτάξουν περίεργα… δεν θα ρωτήσουν για διανομές, γραφικά περιβάλλοντα….

Σε αυτό ακριβώς το σημείο είναι η μυστική συνταγή για την επιτυχημένη προσέγγιση… άλλα φαίνεται να διαφεύγει ακόμα και από τον έμπειρο χρήστη Linux.

Πριν όμως δούμε πως είναι η κατάλληλη προσέγγιση, (τουλάχιστον αυτήν που έχω δοκιμάσει και «δουλεύει») ας δούμε που κάνουμε το λάθος και γιατί αποτυγχάνουμε.

Παρόμοιο περιβάλλον

Πριν πολλά χρόνια, ήμουν και εγώ υποστηρικτής της λογικής του παρόμοιου περιβάλλοντος και της τακτικής ΒΔΜW στις Linux διανομές όταν είχα σκοπό να το εγκαταστήσω σε (πρώην) χρήστες Windows. Μάλιστα, παρότι αποτύγχανε η όλη προσέγγιση μετά από λίγο καιρό, δεν μπορούσα να καταλάβω ότι το φταίξιμο ήταν σε μένα και όχι στην διανομή.

Εκείνη την εποχή, ένα ήταν το γραφικό περιβάλλον που έμοιαζε με Windows… το KDE (τώρα έχουμε περισσότερ, βλέπε Σύντομη Ιστορία του γραφικού περιβάλλοντος στους υπολογιστές). Να φανταστείτε σε πολλές περιπτώσεις το τραβούσα στα άκρα το ζήτημα, βάζοντας ακόμα και theme με εικονίδια που ήταν αντιγραφή των εικονιδίων του WIndows. Ακόμα και διανομές κυκλοφορούσαν που τα είχανε έτοιμα, όπως το Lycoris Linux και πολύ αργότερα το Vixta.

Όμως, αυτή η λογική περισσότερα προβλήματα γεννούσε παρά έλυνε. Μετά, λοιπόν, από 1-2 βδομάδες χρήσης μιας διανομής η οποία έγινε με προσέγγιση του «Θα δεις, μοιάζει με Windows, δεν θα έχεις πρόβλημα !¨, οι περισσότεροι χρήστες νόμιζαν ότι χρησιμοποιούν μια «Δωρεάν» εκδοχή του Windows.

Από εκείνη την στιγμή, άρχισαν τα παράπονα… και να έχουν περίεργες απαιτήσεις από το πιο απλό π.χ. έβλεπαν ότι το ίδιο εικονίδιο που χρησιμοποιούσαν στο Windows συμπεριφερόταν διαφορετικά στο Linux, μέχρι και τα πιο χαζά να θέλουν να τρέχουν όλα τα .exe προγράμματά τους.

Λόγο της ομοιότητας στο γραφικό περιβάλλον η ακόμα και της «υπόσχεσης» που τους έδινα ότι θα είναι οικείο το περιβάλλον, δημιουργούσε την πεποίθηση στον χρήστη ότι όλα αυτά που είχε μάθει τόσα χρόνια θα τα έβρισκε και εκεί. Το αποτέλεσμα φυσικά ήταν ότι βαριόταν να μάθει κάτι καινούριο και να αναγκάζομαι να σπαταλάω αμέτρητες ώρες ώστε «να ξεμάθει κάποια πράγματα», αλλά και να εξηγώ γιατί, ενώ οπτικά μοιάζουν, στην ουσία δεν είναι το ίδιο.

Εν τέλη, χρειάστηκε να αποδεχτώ την επώδυνη αλήθεια ότι για τους χρήστες αυτούς:

Ο υπολογιστής είναι όπως το ψυγείο. Θέλω κάτι από μέσα, ανοίγω πόρτα, παίρνω κάτι κλείνω πόρτα. Έχω κάτι που είναι για το ψυγείο, ανοίγω πόρτα, το βάζω στην θέση που πρέπει, κλείνω πόρτα. Είναι μια «ενιαία μηχανή» που όπως δούλευε χτες και σήμερα, έτσι πρέπει να δουλεύει και αύριο.

Είναι τόσο χαρακτηριστικό αυτό, που αν κάτσουμε να το καλό σκεφτούμε, θα δούμε ότι έχουμε ξεχάσει όλοι οι χρήστες Linux, το ότι ήμασταν και εμείς στην θέση τους κάποτε, και πολύ πιθανόν να βλέπαμε με παρόμοιο τρόπο το ζήτημα.

Που εντοπίζεται το πρόβλημα;

Το βασικότερο πρόβλημα λοιπόν είναι ότι άπαξ και προσεγγιστεί κάποιος χρήστης Windows, με την τακτική «Βάλε την τάδε διανομή που μοιάζει με Windows» τότε θα πρέπει η Εμφάνιση (UI) και οι λειτουργίες, να συνοδεύονται και από την ίδια Εμπειρία Χρήσης που του προσέφερε το προηγούμενο λειτουργικό. Σε διαφορετική περίπτωση, θα σας πάρει με τις ντομάτες.

Οι μηχανικοί λογισμικού τα ονομάζουν User interface/Design (UI) και User experience (UX). Επομένως, κοιτώντας πάλι τα επιμέρους τμήματα της προσέγγισης «Βάλε Διανομή Linux που Μοιάζει με Windows» βλέπουμε ότι το (1) [οικείο περιβάλλον] αποτυγχάνει εξαρχής διότι κατά λάθος «προγραμματίζει» τον υποψήφιο χρήστη ότι θα έχει την ίδια εμπειρία χρήσης.

Ένα άλλο πρόβλημα, με την προσέγγιση ΒΔΜW είναι το (2) [προσδοκώμενο]. Εδώ, πάλι φταίμε εμείς. Οι λόγοι είναι συνήθως δυο:

  1. Ίσως να μην έχουμε τις απαραίτητες γνώσεις για να παρέχουμε υποστήριξη.
  2. Βαριόμαστε να εξηγούμε τις διαφορές στο λειτουργικό σύστημα, την αρχιτεκτονική και τις λειτουργίες του.

Σαν να μην έφτανε αυτό, τις περισσότερες φορές, είναι ακόμα χειρότερα τα πράγματα διότι προτείνουμε μια διανομή Linux που ούτε καν εμείς την χρησιμοποιούμε. Έτσι, θεωρούμε ότι προτείνοντας μια διανομή που μοιάζει με Windows θα κουκουλώσουμε τυχών απορίες, ερωτήσεις κλπ.

Προσέγγιση με βάση τις ανάγκες

Για τους παραπάνω λόγους αλλά και πολλούς ακόμα (μεγάλη συζήτηση το User Experience), σταμάτησα να εστιάζω στην εμφάνιση και την προτροπή για χρήση διανομής Linux που θυμίζει Windows και πάντα προτείνω με βάση την χρήση για την οποία προορίζεται η διανομή. Ούτε καν ασχολούμαι με το γραφικό περιβάλλον θα του δώσω.

Αν θυμάστε πιο πάνω είπα:

Όταν ακούσουν για Linux απλά θα κοιτάξουν περίεργα… δεν θα ρωτήσουν για διανομές, γραφικά περιβάλλοντα….

Εκεί ανάμεσα στις τελείες είναι η «μυστική συνταγή». Εκεί είναι που οι υποψήφιοι χρήστες ρωτάνε αν αυτό το … περίεργο πράγμα που λέγεται Λινουξ… Λαϊνουξ … Λενουξ.. μπορεί να κάνει το ένα, το άλλο και το πάρα άλλο που έχουν συνηθίσει τόσα χρόνια. Εδώ είναι που πρέπει να ακούσουμε προσεκτικά τις ανάγκες του χρήστη και να μην πέσουμε σε μια ατέρμονη συζήτηση για το ότι το Linux δεν κολλάει ιούς, δεν χρειάζεται ανασυγκρότηση και άλλα παρόμοια.

Με λίγα λόγια, δεν έχει σημασία το γραφικό περιβάλλον αλλά το τι θέλουν να τους παρέχει το λειτουργικό.

Όταν σιγά σιγά ξεκίνησα να χρησιμοποιώ αυτή την προσέγγιση, τα αποτελέσματα ήταν εντυπωσιακά. Ενώ φοβόμουν αρχικά ότι το διαφορετικό θα τρόμαζε είδα να συμβαίνει το αντίθετο!

Advertisements

Το διαφορετικό αυτό λειτουργικό σύστημα «ενεργοποιούσε» αισθητηριακά ένστικτά αναζήτησης, περιπέτειας και μάθησης ! Με λίγα λόγια επειδή φαινόταν διαφορετικό, καταλάβαινε ότι ήταν διαφορετικό. Οπότε τις περισσότερες φορές προσαρμοζόταν ταχύτατα στα νέα δεδομένα με την κατάλληλη καθοδήγηση φυσικά.

Για να πετύχει όμως η μαγική συνταγή, έμαθα στην πορεία ότι θα έπρεπε να διαλέξω μια διανομή Linux με βάση:

  • Την διανομή που γνωρίζω και χρησιμοποιώ
  • Το πόσο «κομπιουτεράκιας» είναι
  • Το μέγεθος της κοινότητας και ωριμότητας της διανομής και αν μπορεί μόνος του, σε περίπτωση που χρειαστεί, να ψαχτεί με την βοήθεια αγνώστων
  • Το επίπεδο της υποστήριξης της διανομής σε θέματα ενημερώσεων, διορθώσεων και αναβαθμίσεων.

Επομένως, ξεκίνησα να επιλέγω διανομή με βάση το πια γνωρίζω καλά, τι γνώσεις και αφομοιωτική ικανότητα έχει ο χρήστης και τέλος, αν η διανομή έχει δοκιμαστεί αρκετό καιρό και διαθέτει μεγάλη κοινότητα που μπορεί να το υποστηρίζει σε θέματα τεκμηρίωσης και ενημερώσεων λογισμικού.

Επίλογος

Όλα τα παραπάνω φυσικά, είναι κάποιες προσωπικές παρατηρήσεις και εμπειρίες στα χρόνια που χρησιμοποιώ το Linux και έχω ασχοληθεί με την προώθησή του. Με βάση αυτές, προσπάθησα να δώσω ένα μπούσουλα στην προσπάθεια του καθενός να φέρει εις πέρας την αποστολή την οποία κάποια στιγμή μπορεί να κληθεί να εκπληρώσει είτε από κάποιον συγγενή είτε σε κάποια κοινότητα στην οποία συμμετέχει όταν τον ρωτήσουν «ποια διανομή Linux προτείνεις για κάποιον χρήστη Windows»

Θέλει, λοιπόν προσοχή, υπομονή και να μην ντρεπόμαστε να ρωτάμε ή εν τέλει να πούμε » δεν μπορώ να σε βοηθήσω, δυστυχώς».

Πριν σας αφήσω, παραθέτω για όποιον έχει την υπομονή να ανεχτεί τα άθλια αγγλικά μου και τον προβληματικό ήχο/βίντεο, από μια ομιλία που είχα δώσει στο συνέδριο OpenSUSE το 2013 στην Θεσσαλονίκη πάνω σε ένα παρεμφερές θέμα.